Geschiedenis

Hekserij is eeuwenoude West-Europese natuurreligie. Het bestond al zo’n dertigduizend jaar voor onze gewone jaartelling. In die tijd vereerden mensen zowel godinnen als goden en was er nog geen verschil in macht tussen hen. Wel waren de taken voor godinnen en goden anders. De vrouw schenkt het leven en werd gezien als het begin van alles. Vandaar dat de religie bekend stond en staat als godinnenreligie. Vrouwen hadden destijds een belangrijke rol in de gemeenschap, zij waren de wijzen, priesteressen, zieners en helers.

Vroeger waren de communicatiemiddelen zeer beperkt. Elk dorp of stam had zijn eigen religie. Wel was er één grote overeenkomst, het vereren van de natuur. Jaarlijks werden er verschillende feesten gevierd om de natuur te eren en te bedanken, denk bijvoorbeeld aan het oogstfeest in augustus of het vieren van de zonnewendes.

De eerste poging om de godinnenreligie te onderdrukken is van 4500 tot 2400 voor onze jaartelling. De Indo-europeanen deden een poging om de Oude Religie, zoals het toen is gaan heten, te vernietigen. De Godin werd vervangen door een mannelijke God, maar het lukte (gelukkig) niet.

Na opkomst van het christendom veranderde er de eerste eeuwen niets. Beide religies leefden vreedzaam naast elkaar. Tot ongeveer de elfde eeuw na Christus. Priesters en geleerden vonden dat er maar één ware religie was, het christendom. Mensen die de Oude Religie aanhingen werden als heidenen bestempeld en moesten worden bekeerd tot het ware geloof. Ze moesten in een god gaan geloven, een man natuurlijk, en feesten ter ere van de natuur mochten niet meer. Sober leven en naar preken luisteren in de kerk was het ware leven. De Oude Religie werd de kop ingedrukt. Dit ging niet zo gemakkelijk omdat de jaarfeesten en de verschillende rituelen diep verankert waren in het dagelijkse leven van mensen. De christenen namen daarom vele feestdagen over en gaven ze een andere naam. Kerken en kathedralen werden gebouwd op plaatsen waar de Godin aanbeden werd. Mensen die de godinnenreligie in stand wilden houden moesten dit in het geheim gaan doen en onderling werd er een eed van geheimhouding afgelegd. Wat niet overgenomen kon worden of anders kon worden benoemd werd vernietigd, met als triest dieptepunt de inquisitie. Een katholieke rechtbank die ongelovigen en ketters op moesten sporen. Aanbidding van de Godin werd gezien als ketterij en kreeg de naam hekserij. Het begin van een grootschalige, willekeurige en hysterische heksenjacht. Heksen waren volgens de katholieken ten prooi gevallen aan de duivel en waren verantwoordelijk voor miskramen, een slechte oogst, besmettelijke ziekten en nog veel meer. De beschuldigingen werden steeds ridiculer en honderdduizenden mensen, voornamelijk vrouwen, werden gemarteld en ter dood veroordeeld. Erg wrang omdat de Oude Religie of hekserij helemaal geen duivel kent, het is een verzinsel van het christelijk geloof. De heksenvervolging duurde tot het eind van de 17^e eeuw.

Eeuwenlang werd de hekserij ondergronds uitgeoefend. Daar kwam de vorige eeuw verandering in. In Engeland werd in 1951 het verbod op de hekserij opgeheven en kreeg de hekserij een nieuwe impuls. In Groot-Brittannië ontstonden de Gardneriaanse - en de Alexandrijnse stroming. Gerald Gardner is de grondlegger van de Gardneriaanse stroming en Alex Sanders de grondlegger van de Alexandrijnse stroming. Beiden hebben veel gegevens verzameld over magie en oude rituelen en zoals in de hekserij gebruikelijk is, eigen ideeën toegevoegd. Mensen die deze stromingen aanhangen noemen zich Wicca’s. De Britse wicca heeft een hiërarchische structuur van covens (heksenkringen) en hanteert vele regels, handelingen en voordrachten.

In de Verenigde Staten is hekserij een zeer snel groeiende religie en wettelijk erkend. Zsuzsanna Budapest is de oprichtster van de Dianictraditie (naar de maangodin Diana). Dat is een feministische stroming die zich vooral bezig houdt met het vereren van de Godin. Heksen zijn in de VS beschermd tegen discriminatie en intolerantie en zij hebben het recht om hun religie en rituelen openlijk uit te oefenen. Door de verschillende stromingen noemen mensen die zich met de Oude Religie bezig houden, zich wicca, heks of aanhanger van de godinnenreligie. Alle stromingen in de hekserij zijn gebaseerd op de godinnenreligie uit de oudheid. Niet alle heksen zijn aangesloten bij een coven, vele van hen opereren alleen en noemen zich solitaire heksen. Wel zoeken ze vaak samenwerking met elkaar om met elkaar van gedachten te wisselen en elkaar van tips en adviezen te voorzien.

Het woord heks is helaas nog steeds een beladen naam. Het is nu meer een geuzennaam ter herinnering aan de vele onschuldige mensen die tijdens de heksenvervolging onterecht vervolgd en ter dood veroordeeld zijn.

Terug naar begin van de pagina